İletişime Giriş: Kurumsal İletişim, Medya Modelleri ve Uluslararası İlişkiler
İletişim bilimi; insanoğlunun zihinsel kurgularından kurumsal örgütlenmelere, kitle iletişim araçlarının toplumsal etkilerinden küresel enformasyon sistemlerine kadar uzanan geniş bir etkileşim sahasını inceler. İletişim süreci, duygu ve düşüncelerin aktarılmasıyla başlayan, kodlama ve kodaçımı süreçleriyle biçimlenen, geri bildirim mekanizmalarıyla tamamlanan dinamik bir yapıya sahiptir.
İletişim Sürecinin Bileşenleri, Kodlama ve Kişi-İçi Düşünme Mekanizmaları
İletişim sürecini başlatan, aktarılmak istenen duygu veya düşünceyi zihninde biçimlendirerek harekete geçen birincil öge Kaynak (gönderici) olarak adlandırılır. Kaynak, zihnindeki soyut düşünceleri alıcının çözebileceği somut simge ve işaretlere dönüştürerek Kodlama (encoding) eylemini gerçekleştirir. Bireyin kendi iç dünyasında yürüttüğü düşünme, hayal kurma ve öz değerlendirme süreçleri Kişi-İçi İletişim olarak tanımlanırken; iletişim esnasında mesleki jargon veya ağır terimlerin kullanılması sonucu ortaya çıkan anlaşmazlıklar Semantik (Anlamsal) Engeller kategorisinde yer alır.
Enformasyon Toplumu, Fritz Machlup ve Marshall McLuhan'ın Küresel Köy Kavramı
Sanayi sonrası toplum yapısında bilginin birincil ekonomik üretim gücüne dönüştüğü yapıyı ifade eden Enformasyon Toplumu kavramı ilk kez 1962 yılında Fritz Machlup tarafından kullanılmıştır. Kanadalı iletişim kuramcısı Marshall McLuhan ise elektronik medyanın mesafeleri ortadan kaldırarak dünyayı tek bir etkileşim merkezine dönüştürmesini "Dünya evrensel bir köydür" (Global Village) sözüyle kavramsallaştırmıştır. Günümüzün demokratik, rasyonel ve bilgi odaklı toplum yapısı enformasyon toplumunun temel karakteristiklerini yansıtmaktadır.
İletişim Modelleri, Westley-Maclean Modeli ve Shannon-Weaver Kuramı
İletişim modelleri sürecin işleyişini farklı açılardan kurgular. Gönderici ile alıcı arasına neyin nasıl iletileceğine karar veren profesyonel medyayı (eşik bekçisi) üçüncü bir öge olarak ekleyen yapı Westley ve MacLean'in Aracılanmış İletişim Modeli'dir. İletişimi karşılıklı ve dairesel bir süreç olarak ele alan yapı Osgood ve Schramm Dairesel Modeli iken; mesajın iletimi esnasında sinyali bozan dış etkenler Shannon ve Weaver'ın Matematiksel İletişim Modeli'nde Gürültü olarak adlandırılır.
Siyasal İletişim Dinamikleri, İkna Süreçleri ve Medya Mesajlarının Yapısı
Siyasal iletişim; ikna teknikleri ve modern pazarlama yöntemlerinin siyasete uyarlanmasıyla gelişmiş, kamuoyu beklentilerini ölçme ve mesaj iletme odaklı bir disiplindir; genel nüfus artışı siyasal iletişimin doğuşunda doğrudan etkili bir teknik unsur değildir. İkna sürecini etkilemede kaynak, mesaj, kanal ve hedef ana değişkenler iken, dönüt bir sonuç göstergesidir. Medya mesajları ise değer yüklü, çok katmanlı ve karmaşık yapılardır; bu nedenle medya mesajlarının tek boyutlu olduğu iddiası gerçek dışıdır.
Kurumsal İletişim Biçimleri, Edward Bernays ve Halkla İlişkiler İllüzyonları
Kurum içi ve kurum dışı iletişim süreçleri bürokratik, demokratik, orantısız veya otoriter üsluplarla yürütülebilir; rekabetçi kavramı ise pazar stratejisini ifade edip bağımsız bir iletişim biçimi değildir. Halkla ilişkilerin kurucularından Edward Bernays, kamuoyu oluşturmada iyi niyetin tek başına bir amaç olamayacağını, stratejik ve ölçülebilir çabalarla desteklenmesi gerektiğini savunmuştur. Kurum içi iletişimin temel amacı ise çalışan motivasyonunu ve verimliliği artırmaktır.
Uluslararası İletişim, Küresel Haber Ajansları (AP) ve Dijital Gözetim Rejimleri
Uluslararası iletişim, küresel aktörler arasındaki ekonomik ve kültürel ilişkileri kapsayan makro bir alandır; küresel medya güçlerinin varlığı nedeniyle ülkeler arasında tam bir eşitlikten söz edilemez. Associated Press (AP) gibi yapılar dünyaya haber akışı sağlayan küresel medya sistemleridir. Dijital gözetim çağında e-postaların, web geçmişinin ve kredi kartlarının izlenmesi veri gözetimiyken; bireylerin ikamet ettiği adreslerin nüfus kütüklerinden tespiti geleneksel bürokratik bir idari işlemdir.
Sözsüz İletişim, Kişisel Alan Kullanımı ve Semantik Engeller
Sözsüz iletişimde jestler, mimikler ve beden hareketleri Kinesics disiplini tarafından incelenir. Edward T. Hall'un alan teorisinde iş arkadaşlığı ve birebir sosyal ilişkilerin sürdürüldüğü mesafe Kişisel Alan olarak tanımlanır. Günümüzde radyo yayıncılığı birincil olarak Müzik-Eğlence işleviyle öne çıkarken; Gerbner'ın Ekme Kuramı televizyonun uzun vadede izleyicilere dünyayı tekinsiz gösteren Acı Dünya Sendromu ektiğini savunur.
|